| Piyasadaki denetimler gda terrn gzler nne serince esnafn ne dndn renmek iin pazara indik. 'Sorun bizden kaynaklanmyor' diyen esnaf ahit olduu gda sahtekrlklarn bir bir anlatt. in boyutu dudak uuklatyor Esnafn anlattklarna gre ete kartrmak iin tavuk tal toplayanlar yznden piyasada talk neredeyse kalmam durumda. Organik grnsn diye yolunmu tavuu boyayanlar, stten mmkn olann kat be kat peynir karanlar grla...
Gda, Tarm ve Hayvanclk Bakanl'nn denetimleri sonucu eek etli Ayvalk tostu, 'talkl' kfte, tkrk bezli sucuk gibi dehete dren ve akla hayale smayan gda sahtekrlklar ortaya knca, esnafn bu gelimeler hakknda ne dndn renmek iin stanbul'daki Fatih Kadnlar Pazar'nn yolunu tuttuk.
Kasaplar, gda denetimlerinde ortaya kan tablo konusunda kendi adlarna 'ilerinin ferah' olduunu sylyor. Kasap esnaf, 'Bu gibi sahtekrlklar kk esnaf yapmaz, yapamaz... Yerini bilirsin, bir daha oradan almazsn. Sistem iinde bir bakmsn, o esnaf yok olup gitmi. Asl byk ve orta lekli fabrikalara odaklanmak lazm' diyor.
Zincirin 'bozuk halkasnn' kasaplardan balamadn belirten esnaf, 'Biz rn saf haliyle satyoruz, ne oluyorsa sonra oluyor...' grn savunuyor.
Yar et, yar talk!
nl restoranlarn mterisi olduu Feti Et ve Gda'da alan bir kasap, brekte, kfte harcnda, salam ve sosiste yakalanan 'tavuk talna' dikkat ekiyor. Artk tavukularda talk bulunamadn syleyen kasap, unlar anlatyor:
'100 tane tavuku gezin, 10 tanesinde zor talk bulursunuz. Zaten daha tavukuya gelmeden byk iletmeler alyor, ya da o tavuku bunlar karp toplu olarak byk firmalara satyor. rnn yzde 50'sine kadar katlyor, bunlar ok sk duyduumuz eyler. KOB ve esnaf bu durumda biraz harcand.'
Bamsz deneti lazm
Kasaplar 'bamsz' deneti sistemi olmamasndan ikyeti. Pek ou gzleri nnde yaanan bir 'rvetle belge alma' olayn anlatyor. Baz byk firmalarn ise kendi denetilerini ve veterinerlerini kullanarak 'temiz belgeler' aldklarn iddia eden esnaf, 'Bamsz kiilerin sokak sokak dolamas lazm. Yoksa gdada yaplan yolsuzluk bildiiniz gibi deil' diyor.
Talk nedir?
Talk, tavuklarn sindirim kanal zerindeki kasl, tc mide. Kasl yaps nedeniyle sert olur, zor pier. Tavuun yuttuu kum ve kk talar, talkta besinlerin paralanmasna yardmc olur. Tavuk sevenlerin bile ok tercih etmedii taln yaplan denetimlerde sk sk et ve sucua kartrld ortaya kyor.
Sar tavua kese att, boya kt
Kasap esnaf arasnda pek ok sahtekrlk konuuluyor. Anlatlanlara gre piyasadaki bir firma, organik tavuk olarak daha pahalya satt bir tavuu boyuyor. Esnaf, olay yle anlatyor:
'Bizler arasnda organik tavuk, sar renkli bilinir. Firmann bu rn geldi, ok da iyi satyordu, elde kalmyordu. Bir gn bir mteri bir kap iinde tavuu getirdi. 'Bu tavuu boyadnz m' dedi. Nasl olur dedik, ama elimizde tavuk bitmiti. Firmay aradk, sipari ettik. Getirdiler, bir ey sylemedik. Musluk altna tutup bezle resmen keseledik... Tavukta renk menk kalmad, gzlerimize inanamadk.'
'Ballar artk vicdana kalm'
'Bu saatten sonra bal artk vicdana kald' diyen Bal Yuvas alanlarndan brahim zdemir, balda her trl 'hile' yapldn anlatyor. zdemir, baz byk apl firmalarn glikozla oalttn syledii bal, kimi reticinin ve kylnn de ekerli su 'iirdiini' sylyor. zdemir, yle devam ediyor:
'Arya bal verilir. Kn iek olmayan bir dnem vardr, ar dar kmaz. Zaten o ekeri vermezseniz, lr. Buna su kartrmak ise sadece bal ok gsterir. Gerek bal yanmaz. Ayrca zamanla donar. Kokusu ve azda bir sre brakt bir tad vard. eitli reticilerle alyoruz, hep ayn yerlerden alyoruz. Yoksa anlamak zor, bir de bu iin iinde deilseniz, baln gerei, sahtesi ayrt edilmez.'
peynir gibi, ama deil...
Kadnlar Pazar'nda peynir satan bir esnaf, Siirt'te kendi kynden yapp getirdiini syledii peynir iin, 'Kyl niasta bilmez, jelatin bilmez' dedikten sonra u yorumu yapyor:
'Diyelim ki 50 kilo stten peynir yapacaz. St kaynar, mayalanr, sonra szlr. Geriye kalan hali, peynir olarak tutulur. Yani 50 kilo stten ta atlasa 20 kilo peynir kar. Ama fabrikada, st kaynatlr, mayalanr ve bylece tenekelenir. Yani st suyundan vesaire fire vermeden, peynir halini alr. Bunun iinde katk maddesi yok gibi, ama bu da peynir deil' diyor.
Kaynak: Lifeinbursa.com
|